Harvest

L'épicerie du monde-paris.jpg

 

Het zit er op. Een half jaar Parijs, mogelijk gemaakt door het Mondriaanfonds en mevrouw Wilma Holsboer, die na een spaarzaam bestaan in 1996 haar vermogen van 300.000 gulden naliet aan het Institut Néerlandais, dat daarmee ‘een eeuw lang het recht op gebruik’ kocht van dit fantastische atelier in de Cité.
Parijs, waar een dik pak sneeuw lag toen ik aankwam, met zo’n hoge waterstand in de Seine dat er nergens een kade te zien was. Dezelfde kade die nu ‘Paris Plage’ heet, met strandstoelen, schommels, flipperkasten, koffietentjes en een trompetspeler. Parijs dat veel prettiger was om in te wonen dan ik dacht, met mijn koga miyata van de fietsenmaker in het dorp waar ik opgroeide.
De wereldstad met allure, met twee geweldige operahuizen waar ik vijf opera’s zag, met een Philharmonie, met honderden tentoonstellingen, de mooiste musea, die je nooit allemaal bekijken kunt. Met een aantal heel aardige mensen om me heen;  veel kunstenaars, een zangeres, een curator/recensent/tourleider, liefhebbers van kunst, een galeriehouder en zijn assistent, winkeliers, een receptioniste en een schrijver en zijn vrouw. Met marktkramen waar de klanten zélf naast je in de rij de verrukkelijke waar aanprijzen. Met een kruidenierszaak die iedere Parijzenaar die van koken houdt kent, omdat je daar nog vindt wat je nergens anders krijgen kunt. Een zaak die op de tweede dag van mijn verblijf mijn muze werd. Om de veelkleurige liefde van presenteren. Waar potjes steeds weer anders op de schappen staan, de compositie voortdurend verandert. Dat heb ik vastgelegd in 20 losse delen, die als totaal getoond wordt, maar per gouache verkocht. Een stukje van de winkel, met een door de galerie uitgegeven catalogus.

 

‘L’épicerie du Monde’ is te zien op de kunstbeurs ‘Bienvenue’ met
Galerie Jean Brolly, in de tentoonstellingsruimte van Cité Internationale des Arts,
van 15 tot en met 27 oktober. Opening maandag 15 oktober om 18.00 uur.

combi.jpg

 

 

Harvest

It’s almost done. Half a year Paris, made possible by the Mondriaan Fund and Mrs Wilma Holsboer, who after an economical life in 1996 left her capital of 300.000 guilders at the Institut Néerlandais, which bought ‘the right to use for a century’, of this fantastic studio in the Cité.
Paris, was in snow when I arrived, with a Seine so high that there was nowhere a quay to be seen. The same quay that is now called ‘Paris Plage’, with beach chairs, swings, pinball machines, coffee shops and a trumpet player. Paris that was much nicer to live in than I thought, with my koga miyata from the bicycle repair shop in the village where I grew up.
The metropolis with allure, with two great opera houses where I saw five operas, with a Philharmonie, with hundreds of exhibitions, the most beautiful museums, which you can never see all. With some very nice people; many artists, a singer, a curator / critic / tour leader, lovers of art, a gallery owner and his assistant, shopkeepers, a receptionist and an author and his wife. With market stalls where customers next to you in line recommend the delicious goods . And there was a grocery store that every Parisian who loves cooking 
knows because there you still find what you can not get anywhere else. The shop became my muse on the second day of my stay here. Because of the care with which they present their wares. Where jars change position on the shelves, the multicolored composition constantly differs. I have portrayed this miraculous shop in 20 separate parts, which will be shown  as a total, but  sold individually. With a catalog, published by the gallery.

tabasco 140 x 40cm.jpg  ortiz.111x40,5 cmjpg.jpg    mutti.jpg

 

kub.jpg      utopia.jpg

 

‘L’épicerie du Monde’ can be seen at the art fair ‘Bienvenue’ with
Galerie Jean Brolly, in the exhibition space of Cité Internationale des Arts,
from 15 to 27 October. Opening Monday, October 15 at 6 pm.

 

En dan was er Matisse, die ik hier beter heb leren kennen. Over wie ik een werk wilde maken, waarmee ik terugkeerde naar het interieur. Een samengesteld werk, zoals mijn laatste voor het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis. Een collage van verschillende delen van zijn ateliers; het bed waaraan hij de laatste jaren van zijn leven gekluisterd was, de lange stok waaraan het tekenkrijtje bevestigd was, de philodendron die hem jarenlang inspireerde in het knipwerk. De maquette van de kapel in Vence, het beeld ‘De slaaf’ dat hij in 1903 maakte, toen hij nog zwaar onder invloed stond van Rodin. De boeken in het nachtkastje verwijzen naar zijn helden, waarvan Renoir, Courbet en Cezanne de belangrijkste waren. De vazen uit zijn stillevens, steeds weer anders waargenomen en de kooi voor zijn duiven, waarvan hij er op een gegeven moment wel honderd had. Ik vond een pracht boek waarin alle knipsels opgenomen zijn die als left-overs op de grond waren blijven liggen, gevonden na zijn dood. In het boek vertellen zijn assistenten-van-toen hoe ze ‘s morgens de gouache vellen schilderden. Eén deed dat vooral transparant, de andere lekker dik in de verf. Ze vertelden over zijn scharen, die als penselen voor hem waren en gekoesterd werden. Hij had er op het laatst twaalf, van hele fijne naaischaartjes voor het precieze werk tot grote textielscharen voor de grove knipsels. In het boek trof ik een (kleuren-)foto die ik nooit eerder zag; Matisse voor een wand vellen, klaar om de schaar in te zetten. En juist trof ik een recente aanwinst in Centre Pompidou; de eerste studie voor het glas-in-loodraam voor de kapel in Vence, Jérusalem Céleste, met vellen zoals ik ze een week geleden schilderde en als laatste een plaats gaf in dit werk.

 

‘Twelve Scissors’ zal getoond worden in de stand van Witteveen Visual Art, in de ‘Art on Paper’ beurs in de Westergasfabriek in Amsterdam, van 13 tot en met 16 september.
Opening donderdag 13 september om 17.00 uur.

 

Erik Mattijssen -Twelve Scissors.jpg
‘Twelve Scissors’ – gouache, potlood en pastelkrijt op papier 240 x 430 cm

 

 

Jerusalem first design.jpg
Henri Matisse – Jérusalem céleste – 1948

 

vellen.jpg

 

 

 

 

 

 

 

 

And then there was Matisse, whom I got to know better here. I wanted to make a work about him, with which I returned to the interior. A composite work, like my last one for the Antoni van Leeuwenhoek hospital in Amsterdam. A collage of different parts of his workshops; the bed to which he had been confined the last years of his life, the long stick on which the crayon was attached, the philodendron that inspired him for years in the cut-outs. The model of the chapel in Vence, the statue ‘The slave’ that he made in 1903, when he was still under the influence of Rodin. The books in the bedside table refer to his heroes, of which Renoir, Courbet and Cezanne were the most important. The vases from his still lifes, always perceived differently and the cage for his pigeons, of which he had a hundred at one point. I found a beautiful book in which all the cuttings that had been left on the floor were found after his death. In the book, assistants-from-then tell how they painted the gouache sheets in the morning. One did that mainly transparent, the other opaque in the paint. They told about his scissors, who were like brushes to him and were cherished. He had twelve, very small tailor-scissors for the precise work and large textile scissors for the rough cuttings. In the book I saw a (color) photo that I never saw before; Matisse in front of a wall full of paper-sheet, ready to be cut. And I just found a recent acquisition at Centre Pompidou; the first study for the stained-glass window for  the chapel in Vence, Jérusalem Céleste, with the use sheets as I painted them a week ago and gave a place in this work as the final step.

‘Twelve Scissors’ will be shown at the stand of Witteveen Visual Art, in the ‘Art on Paper’ fair in the Westergasfabriek in Amsterdam, from 13 to 16 September.
Opening Thursday, September 13 at 17:00.

 

 

 

Château

IMG_4800.jpg

IMG_4813.jpg

 

Een magische plek, het  kasteel en de tuinen van Vaux-le-Vicomte.
Gebouwd en aangelegd in de zeventiende eeuw werd het een oefening voor een nog veel grotere ambitie; Versailles, waar de magie verdwenen is. Met vrienden en een picknicktas vol lekkers in de langzaam donker wordende tuinen. De strakke weidsheid, perspectivische vertekeningen die je verwarren, water, elegante buxus-patronen, fonteinen, grotten en een glanzend gouden Hercules van ongekende proportie. Het gesamtwerk halverwege de zeventiende eeuw tot stand gebracht door architect Louis Le Vau, decorateur Charles Le Brun en tuinarchitect André Le Notre. De grootste verrassing bij aankomst was dat je dwars door het kasteel heenkijkt, alles in perfecte symmetrie en harmonie, streng, hard en puur.

 

IMG_4865.jpg

A magical place, the castle and the gardens of Vaux-le-Vicomte, built in the seventeenth century which became an exercise  for an even greater ambition; Versailles, where the magic has disappeared. With friends and a picnic bag full in the slowly darkening gardens, not to be photographed. The tight expanses, perspectival distortions that confuse you, water, elegant boxwood patterns, fountains, caves and a shiny golden Hercules of unprecedented proportions. The mid-seventeenth-century ‘gesamtwerk’ brought about by architect Louis Le Vau, decorator Charles Le Brun and garden architect André Le NotreThe biggest surprise on arrival was that you look straight through the mansion, everything in perfect symmetry and harmony, strict, hard and pure.

 

IMG_4858.jpg

Fountain

bewaakt.jpg

 

Parijs wordt zwaar bewaakt na de aanslagen van november 2015. Geen handtas gaat ongeopend langs de detectiepoortjes als je naar de opera gaat, elk warenhuis heeft bij elke ingang een man staan die bij binnenkomst de inhoud van je tas controleert. De rijen voor de musea zijn oneindig lang omdat iedereen zijn sleutels, telefoon en portemonnee in een apart bakje moet leggen. Bij alle feesten en concerten wordt elke bezoeker gefouilleerd. Mijn neef en ik wilden de Eiffeltoren op, juist op het moment dat er een verdacht pakketje was gevonden op de tweede etage. Met de trap bereikten we de eerste verdieping en zagen in de verte fonteinen spuiten waarin mensen verkoeling leken te vinden. Les Jardins du Trocadero, waar de wereldtentoonstelling van 1937 plaatsvond.

Een uiterst beladen tentoonstelling, waar 30 miljoen bezoekers op af kwamen. Europa klom uit de crisis, de Sovjet Unie vierde er het twintig jarig bestaan van de oktober-revolutie en Duitsland toonde er zijn groeiende macht in een door Albert Speer ontworpen paviljoen-zonder-ramen, bekroond met een gouden adelaar. De twee machtige landen hadden een strategische plaats bedongen, tegenover elkaar aan weerszijden van een krachtige fontein. Zwitserland en België (met een rood paviljoen) zaten ertussenin geklemd. De hamer en sikkel figuren lijken strijdend richting het bastion van Duitsland te trekken. Drie weken na de opening van de wereldtentoonstelling opende Hitler concentratiekamp Buchenwald.

trocadero.png

 

parisexpo14.jpg

 

Als je hier met je voeten in de Seine bungelt komt de waterpolitie aangestoven om te vertellen dat dat verboden is. Wij konden het aanvankelijk dan ook niet geloven dat mijn neef niet werd teruggefloten toen hij het water in ging. Geen bewakers, geen borden, geen hekken. Later volgden anderen ons voorbeeld, eerst nog schoorvoetend. Zelden zag ik zoveel plezier in de stad als bij de mensen die overeind probeerden te blijven onder de krachtige stralen van de fontein. Precies dezelfde als je links in de hoek van de ansichtkaart ziet kletteren.

 

jardin de trocadero.jpg

 

mees fontein.jpg

Paris is heavily guarded after the attacks of November 2015. No handbag goes unopened along the security gates when you go to the opera, each department store has a man at each entrance who checks the contents of your bag on arrival. The rows for the museums are infinitely long because everyone has to put his keys, telephone and wallet in a separate box. At every party and concert every visitor is searched. My nephew and I wanted to climb the Eiffel Tower, just when a suspicious package was found on the second floor. With the stairs we reached the first floor and saw fountains in the distance in which people seemed to find refreshment. Les Jardins du Trocadero where the world exhibition of 1937 took place.

An extremely loaded exhibition, which attracted 30 million visitors. Europe climbed out of the crisis, the Soviet Union celebrated the twentieth anniversary of the October revolution and Germany showed its growing power in a pavilion-without-windows designed by Albert Speer, crowned with a golden eagle. The two powerful countries had stipulated a strategic place, facing each other on either side of a powerful fountain. Belgium  with a red pavilion and Switzerland were squeezed in.

The hammer and sickle figures seem to be fighting in the direction of the bastion of Germany. Three weeks after the opening of the world exhibition, Hitler opened Buchenwal- concentration camp.

If you dangle here with your feet in the Seine, the water police will tell you that it is forbidden. At first, we could not believe that my nephew could just go into the water. No guards, no signs, no fences. Later others followed our example, at first reluctantly. I rarely saw so much pleasure in the city as with the people who tried to stay upright under the powerful rays of the fountain. Exactly the same if you see clattering left in the corner of the postcard.

 

 

 

 

 

Rodin

rodin aan tafel.jpg

 

Daar zit hij, Rodin, aan de lunch die zijn huishoudster net serveert voor hem en de gast die de foto nam . In zijn eenvoudige eetkamer in het huis in Meudon, ieder een fles wijn. Honderdtwintig jaar geleden. En in diezelfde eetkamer stonden we gisteren.

 

rodin eetkamer.jpg

Eerst dacht ik nog wat gek, dat ze hier zo’n schragen-tafel neerzetten, die helemaal niet bij de stoelen past, en een grapje van de conservator dacht ik, zo’n stenen koeienkop op tafel. Maar het was de zorgvuldige reconstructie van de eettafel zoals Rodin die bedoeld had. Ook die kop ontwaar je, naast de suikerpot, op de zwart-wit foto.

There he is, Rodin, at lunch that his housekeeper just serves for him and the guest who took the photo. In his simple dining room in the house in Meudon, each a bottle of wine. One hundred and twenty years ago. And in the same dining room we were there yesterday, I thought it was strange that they were setting up such a trestle table, which does not fit the chairs at all, and a joke from the curator, I thought, such a stone cow’s head on the table. But it was the careful reconstruction of the dining table as Rodin intended. You can also see that head on the black-and-white photograph.

 

op tafel.jpg

 

Het was het tweede atelier/woonhuis van Rodin, in Meudon, een voorstadje van Parijs waar ook Theo van Doesburg en zijn vrouw eind jaren ’20 neerstreken. Rodin werkte er tot aan zijn dood in 1917 en Rainer Maria Rilke was er zijn particulier secretaris!
Dat atelier, nu een fijne tentoonstellingsruimte met vooral veel gipsen voorstudies (Balzac, Victor Hugo) is een reconstructie van een ander paviljoen. Ten tijde van de Wereldtentoonstelling van 1900 initieerde hij zelf een groot retrospectief in een speciaal door hem ontworpen paviljoen, Pavillon de l’Alma.  Daar werden veel (spraakmakende) gipsen beelden getoond die niet eerder in brons waren afgegoten, waarmee zijn wereldfaam gevestigd werd. De tijdelijke ruimte was demontabel en verhuisde na sluiting van de tentoonstelling meteen naar Meudon, waar het tegelijk tentoonstellingsruimte en atelier werd. In 1930 werd het origineel afgebroken en steviger herbouwd.

 

2929_a011c3a913a2604.jpg

0bd54fff4a0ec50e1ee32b36cc063626.jpg

 

It was the second studio / residence of Rodin, in Meudon, a suburb of Paris where Theo van Doesburg and his wife settled in the late 1920s. Rodin worked there until his death in 1917 and Rainer Maria Rilke was his private secretary!
That studio, now a fine exhibition space with a lot of plaster preparatory studies (Balzac, Victor Hugo) is a reconstruction of another pavilion. At the time of the World Exhibition of 1900, he himself initiated a large retrospective in a specially designed pavilion, Pavillon de l’Alma. There, many  plaster sculptures were shown that had not previously been cast in bronze, thus establishing his world fame. The temporary space was dismountable and after closing the exhibition moved immediately to Meudon, where it became exhibition space and atelier. In 1930 the original was demolished and rebuilt more firmly.

 

IMG_4791.jpg

 

 

La Maison de Verre

 

La Maison de Verre (1928-1932) – Pierre Chareau
The house of glass

 

glaswand cour.jpg

In een volgend leven wil ik geloof ik architect zijn. En dan zo’n hele moedige die zich niets aantrekt van conventies en regelgeving. En met een opdrachtgever die voor de duvel niet bang is. Pierre Chareau had nauwelijks iets gebouwd, was eigenlijk meubelmaker zonder diploma, ontwierp theater- en filmdecors en trof Anna Bernheim die van haar vader een huis kreeg ter gelegenheid van haar huwelijk met de gynaecoloog Jean Dalsace. Ze lieten het vrijwel geheel afbreken. Helemaal vervangen lukte niet, want de huurster van de bovenste etage wilde niet wijken. Dus werd die woning gehandhaafd en alles eronder weggebroken. Dat kon op geheel onorthodoxe wijze worden ingevuld, omdat er één grote ruimte was ontstaan. Met de hulp van Bernard Bijvoet (met architect Duiker bekend van ‘Zonnestraal’ in Hilversum en de Eerste Openluchtschool in Amsterdam) en een ijzerspecialist, genereus vermeld op een gevelplaquette.  Jean Dalsace was een vooruitstrevend  gynaecoloog, belangrijk om zijn ideeën over sterilisatie, abortus, en anti-conceptie en vooraanstaand lid van de communistische partij. De begane grond van het huis is voor een groot deel in beslag genomen door zijn praktijk, vernuftig verbonden met de woning.

 

http://www.lesfilmsdici.fr/fr/91-la-maison-de-verre.html

In my next life I want to be an architect. And then a brave one who does not care about conventions and regulations. And with a fearless client. Pierre Chareau had hardly built anything, was actually a furniture maker without a diploma, designed theater- and film decors, and met Anna Bernheim who got a house from her father on the occasion of her marriage to the gynecologist Jean Dalsace. They completely abandoned it. Replace completely failed, because the tenant of the top floor did not want to give way. So that floor was maintained and everything underneath broken away and redesigned as one open, unorthodox space. Chareau worked with the help of Bernard Bijvoet (with architect Duiker known from ‘Zonnestraal’ in Hilversum and the First Open Air-school in Amsterdam) and an iron specialist, generously stated on a facade plaque.
Jean Dalsace was a progressive gynecologist, important for his ideas on sterilization, abortion, and anti-conception and prominent member of the communist party. The ground floor of the house is to a large extent occupied by his practice, ingeniously connected to the house.

 

pierre.jpg

 

MAISON-DE-VERRE-Chareau.jpg

De enorme glazen gevels aan beide zijden van de oost-west georiënteerde woning zijn meteen het meest bepalend en indrukwekkend. De speciaal vervaardigde ‘glazen baksteen’ werd gevat in stalen kaders die de losstaande wanden vormen. Buiten werden enorme theaterlampen aangebracht die ‘s avonds de ruimte binnen zodanig verlichten, dat het dag lijkt.

lampen.jpg

 

 

 

 

 

Maanden geleden vroeg ik een rondleiding aan. Eén keer per week, op donderdagmorgen wordt het huis twee uur opengesteld onder leiding van een zeer bevlogen, welbespraakte architectuur historicus, die als eerste vroeg of iemand er bezwaar tegen zou hebben als het een half uur uit zou lopen.

Het is een zeer intrigerend, slim huis, niet zo open en vanzelfsprekend als bijvoorbeeld Corbusier’s Savoye, maar je snapt meteen dat het een icoon is geworden. Bewonderd door alle grote architecten. Met al die onopgesmukte ‘eerlijke’ materialen waarin veel vondsten uit de wereld van scheepsbouw, treinwagons, fabriekshallen en metrostellen zijn verenigd. Vouwschermen, schuifdeuren, draaidelen, kantelvensters, rubber vloeren, geperforeerd metaal, gietijzeren railing, aluminium wanden en zichtbare industriële constructies. En, geobsedeerd als men in die tijd was door hygiëne, overal natuurlijke ventilatie. Het is een beetje een tour de force. Er zijn zeker zeven verschillende manieren om ramen te openen, draaiend aan een wiel, of verdwijnend in de lambrisering. De gids vertelde dat er in die tijd 80.000 Parijzenaars per jaar stierven aan tuberculose. Frisse lucht was een eerste vereiste in nieuwbouw.

Het huis is tot 2006 bewoond door de familie en nu in eigendom van een Amerikaan die het als pied a terre gebruikt.

Pierre Chareau was joods en vluchtte met zijn vrouw Dolly in de tweede wereldoorlog  naar New York, waar hij in 1947 nog eens een kans kreeg voor beeldend kunstenaar Robert Motherwell een huis te ontwerpen, opnieuw gebruik makend van materialen en technieken uit de industrie, en de kasbouw-cultuur. Na een zeer matige ontvangst gaf hij het op en gaf de laatste jaren van zijn leven kook-lessen in New York. Hij stierf in 1950.

Aanvraag (officieel voor architecten en kunstenaars, dus dat moet je een beetje veinzen), à 20 euro als je zegt professor te zijn, anders 40 euro (!)
bij Madame Carine Maullon; mdv31@orange.fr

 

The enormous ‘glass brick’ façade on both sides of the east-west oriented house is the most decisive and impressive. The specially made glass ‘brick’ was conceived in steel frames that form the separate walls. The enormous theater lamps were installed at the outside to illuminate the room in the evening, suggesting daylight.

Months ago I asked for a tour. Once a week, on Thursday morning, the house is opened for two hours under the guidance of a very enthusiastic, eloquent architecture historian, who first asked if anyone would object to it if it went off for half an hour.
It is a very intriguing, smart house, not as open and obvious as Corbusier’s Savoy, but you immediately understand that it has become an icon. Admired by the great ones.
With all those unadorned ‘honest’ materials in which many finds from the world of shipbuilding, train wagons, factory halls and metro trains seem united. Folding screens, sliding doors, rotating parts, tilting windows, rubber floors, perforated metal, cast iron railing, aluminum walls and visible industrial constructions. And, obsessed by hygiene at that time , there is natural ventilation everywhere. It is a bit of a tour de force. There are at least seven different ways to open windows, rotating on a wheel, or disappearing in the paneling. The guide said that at that time 80,000 Parisians per year died of tuberculosis. Fresh air was a prerequisite in new constructions.

The house was inhabited by the family until 2006 and now owned by an American who uses it as a pied a terre.

Pierre Chareau was Jewish and fled with his wife Dolly to New York in the Second World War, where in 1947 he once again had the opportunity to design a house for visual artist Robert Motherwell, again using materials and techniques from the industry, and the greenhouse culture. After a very poor reception he quit and gave cooking lessons in New York in the last years of his life. He died in 1950.

Application (officially for architects and artists, so you have to feign a bit), at 20 euros if you say you are a professor, otherwise 40 (!)
Write at Madame Carine Maullon; mdv31@orange.fr

 

IMG_4722.jpg

 

Binnen mocht je niet fotograferen, deze foto’s plukte ik van internet.

One was not allowed to take pictures inside, these come from internet

 

maison de verre interior 1928-1932 Pierre Chareau.jpg

Schermafbeelding 2018-07-18 om 09.49.06.png

GF_7.jpg

trap.jpg

maison de verre1.jpg

 

 

maison-de-verre-retracting-steps.jpg

maison-de-verre-gadget-bed.jpg

eb603e1982004ff858d60b5f9c3b3a82.jpg

 

9a8517b218ea6ed03053a88b31a6de03.jpg

 

 

 

interior-1.jpg

 

 

 

chareau wand.jpg

Dit is een ander interieur van Chareau waar je ziet hoe hij de akoestiek verbetert, zoals ze dat in de middeleeuwen al deden; stof tegen de wanden en ervóór de schilderijen. Dit bed hangt vrij aan stalen stangen, en zal een beetje wiegen!

This is an interior of Chareau where you can see how he solves the acoustics, as they did in the Middle Ages; textiles against the walls and before it the paintings. This bed hangs freely on steel rods, and will rock a little!

 

IMG_4726.jpg

De achterzijde van het pand, met een fantastische tuin.

The back of the building, with a fantastic garden.

 

IMG_4723.jpg

.